Water en bouwen

Sinds de droge zomers van de afgelopen jaren en de overstromingen in juli 2021, wordt er veel aandacht besteed aan water bij bouwprojecten. Dit zowel tijdens de bouwfase, waar voornamelijk grondwater van belang is, als erna, met bijvoorbeeld het hergebruik van regenwater in huis en infiltratiemogelijkheden op het perceel om het regenwater ter plaatse te kunnen houden.

Waar bouwen?

Sinds de overstromingen in juli 2021 is het belang van onbebouwd overstromingsgebied duidelijk geworden. Het is niet enkel af te raden om hier te bouwen omwille van het overstromingsrisico en de menselijke en materiële schade die een overstroming met zich meebrengt, maar deze gebieden doen ook dienst als buffer voor het water bij overstromingen waardoor buurpercelen droog kunnen blijven.  

De gebieden die een hoog risico op overstroming inhouden, werden in kaart gebracht binnen het kader van de Watertoets in 2017. Bouwen in deze gebieden wordt over het algemeen niet toegestaan en tegenwoordig is er de tendens dat er steeds vaker beroep aangetekend wordt door "departement Omgeving" en/of "VMM" tegen de vergunning van bouwprojecten in een overstromingsgevoelig gebied.

Hoe bouwen?

Grondwater:

Als er een kelder bij het nieuwbouwproject hoort, is de kans groot dat het grondwater ter plaatse tijdelijk verlaagd moet worden om te kunnen bouwen. Naast het stedenbouwkundig luik van de omgevingsvergunning, hoort er dan ook een milieuluik bij de omgevingsvergunningsaanvraag om deze grondwaterverlaging of bemaling aan te vragen.  

Bij deze aanvraag is een bemalingsstudie verplicht, waarin berekend wordt wat het totaal volume opgepompt water over de duurtijd van de bemaling zal zijn, wat de invloedstraal ervan is, of er effecten zijn op nabijgelegen natuurgebieden, of er zettingsrisico’s zijn en of verontreinigingen in de buurt aangetrokken worden.  

Verder wordt nagegaan wat er met het opgepompte grondwater moet gebeuren. Eerst wordt nagegaan of de hoeveelheid te onttrekken water verminderd kan worden, bijvoorbeeld door gebruik te maken van ondoorlatende wanden. Het opgepompte water wordt bij voorkeur ter plaatse gehouden door infiltratie. Als dit niet kan, wordt gekeken of hergebruik een mogelijkheid is. Indien er binnen de 200 meter een waterloop of oppervlaktewater aanwezig is, kan er als derde optie hierop geloosd worden. De regenwaterafvoer van de riolering is de volgende optie, en als laatste mogelijkheid is er de lozing op de gemengde riolering.  

De klasse van de bemaling wordt bepaald door het totaal volume opgepompt water en tot hoe diep de grondwatertafel wordt verlaagd ten opzichte van het maaiveld.  

Voor een bemaling dient er steeds een MER-screening uitgevoerd te worden. Een project-MER of ontheffingsverzoek is nodig voor bemalingen met een hoog debiet en/of mogelijk effect op kustduinen. 

 

Hemelwater

De regelgeving rond hemelwater staat opgesomd in de hemelwaterverordening. Deze stedenbouwkundige verordening bepaalt het vereiste volume van hemelwaterputten en infiltratievoorzieningen, op basis van de totale verharde oppervlakte die wordt aangelegd.  

Het doel hiervan is om regenwater zoveel mogelijk ter plaatse te houden zodat hergebruik van regenwater mogelijk is via regenwaterputten, het grondwater wordt aangevuld via infiltratievoorzieningen en de riolering niet overbelast wordt. De hemelwaterverordening is van toepassing op alle nieuw aan te leggen verhardingen (daken, niet-waterdoorlatende terrassen en parkings,…) groter dan 40 m². 

In de omgevingsvergunningsaanvraag wordt nagegaan of aan de hemelwaterverordening wordt voldaan door middel van het hemelwaterformulier, dat als een tabblad in het omgevingsloket verschijnt. Bij complexere projecten of bij afwijkingen van de hemelwaterverordening is een uitgebreidere hemelwaterstudie vaak noodzakelijk in kader van het vergunningsproces. 

Nog vragen omtrent water en bouwprojecten?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.