Tussen 2002 en 2004 startte Tauw in opdracht van Ovam met de sanering van kwikverontreinigingen op de vroegere haarsnijderij Jourdes in Lokeren.
De toegepaste technieken waren deze die in die periode gangbaar en gekend waren, namelijk: ontgraving van de grond gevolgd door onttrekking van het verontreinigde grondwater. Echter, na twee jaar pompen en zuiveren bleek dat kwik geen parameter was die zich vlot liet verwijderen. Om die reden stopten we de onttrekking en startten we een monitoring.
Uit de monitoring bleek dat het kwik zich weliswaar niet verder verspreidde, maar een afname van de kwikgehaltes kon niet vastgesteld worden.
Om deze reden voerden we in 2013 een laboproef uit om de haalbaarheid te testen van een gestimuleerde vastlegging van kwik. Uit de verschillende substraten die hierbij werden getest bleek protamylasse de beste resultaten op te leveren. Protamylasse is een dik en vloeibaar nevenproduct dat vrijkomt bij de bereiding van aardappelzetmeel uit fabrieksaardappelen en het wordt momenteel op de markt gebracht als vervanger van kali-meststof voor de bemesting van landbouwgronden.
Het principe komt er kort samengevat op neer dat het substraat bijdraagt tot het creëren van omstandigheden waarbij sulfaat wordt omgezet tot sulfide en waarbij het kwik dat in oplossing in het grondwater aanwezig is wordt neergeslagen in de vorm van kwiksulfide.
Een veldproef diende vervolgens uit te wijzen of dit principe ook op het terrein realiseerbaar was.
Na het opstellen van het bestek en de selectie van de aannemer werd een protamylasse-oplossing m.b.v. direct push rechtstreeks in het grondwater geïnjecteerd tot een diepte van 8 meter.
Op dit moment zijn er twee injectierondes afgerond, telkens gevolgd door een monitoring. Het effect van de injectie werd in de hierop volgende monitoring beoordeeld op basis van de redox van het grondwater, het gehalte DOC en het kwikgehalte in het grondwater.
Na de eerste injecties bleek de impact reeds duidelijk: toegenomen sulfidegehaltes en dalende kwikgehaltes op locaties waar op basis van toegenomen DOC-waarden en gedaalde redox kon afgeleid worden dat de peilbuis binnen de invloedsstraal van de injectie gelegen was.
Omwille van de werkhoogte en bezwaren van de particuliere eigenaar, konden we de pilootproef niet inpandig maar enkel in het open terrein uitvoeren. Voor de tweede injectieronde besloten we om de protamylasse met een grotere verdunningsfactor toe te passen, met name 1:2. De injecties voerden we vlak buiten het pand uit en stroomopwaarts van de verontreinigingsvlek.
De hierop volgende monitoring toonde aan dat, mede door de toepassing van een grotere verdunningsfactor de impact van de injectie meetbaar was tot circa 3 meter stroomafwaarts van de injectiezone. De kwikgehaltes op een diepte van 5 à 7 meter daalden tot 10 à 20% van de waarden gemeten bij de nulmonitoring vòòr injectie.
Het effect in de peilbuizen met snijdende grondwaterfilter waren minder uitgesproken tot onbestaande, wat mogelijk kan verklaard worden door de aanwezigheid van funderingen of het feit dat het ondiepe grondwater hogere zuurstofgehaltes bevat, wat niet bevorderlijk is voor de vorming van de noodzakelijke sulfides.
Om de effecten op lange termijn en de eventuele kans op rebound na te gaan, dient de monitoring voor een langere duur te worden voorzien. Uit de piloot blijkt alleszins het positieve effect van de injecties op korte termijn.
Contacteer Herwig De Wilde, Senior Projectleider Bodem.
Contacteer Herwig De Wilde, Senior Projectleider Bodem.
T +32 93 40 69 70
E herwig.dewilde@tauw.com
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.